Özel Gereksinimli Kardeşle Sahip Çocuklara Destek Olmanın 5 yolu

Durumlar hakkında açıkça konuşun

Dr. Emanuele, ebeveynlerin çocuğa kardeşine neler olup bittiğini net bir şekilde açıklaması ve soruları varsa doğru bir şekilde yanıtlamaları gerektiğini söylüyor. Bazı kardeşler, erkek ve kız kardeşlerine ne olduğunu tam olarak anlamayabilir. Bir şekilde buna kendileri sebep olduklarını düşünürler ve suçluluk duyarlar ya da o kadar ilgi görmedikleri için erkek ve kız kardeşleri kadar önemli olmadıklarını hissedebilirler.

Ebeveynlerin, diğer çocukların sahip olabileceği endişeleri dinlemesi ve onları sevdiğiniz konusunda onlara güvence vermesi gerekir. Çocukların duyulduklarını ve görüldüklerini bilmeleri çok önemlidir. Ebeveynlerin DEHB, otizm veya OKB gibi resmi jargon kullanmasına gerek yok. Ancak çocukların ilgisini çekebilecek kardeşinin farklı davranışlarını tanımlamaları ve bunu kasıtlı yapmadığını açıkça belirtmeleri gerekir.

Ebeveynlerin kardeşlerin güçlü ve zayıf oldukları yönler konusunda da konuşması yararlı olacaktır. Duygularını kontrol edemeyen kardeşe sahip bir çocuğa: ‘’Kardeşinin zayıf yönü duygularını kontrol edememesi ancak çok güzel şarkı söyleyebiliyor değil mi? Sende çok güzel basket oynayabiliyorsun fakat matematik dersi de senin için zorlayıcı olabiliyor değil mi?’’ diyerek iki kardeşi de hedef göstermeden problemler hakkında konuşabilir.

Her çocuğa zaman ayırın

Tüm çocuklar, özellikle çok dikkat çeken bir erkek veya kız kardeşi olanların, ebeveynleriyle birebir zaman geçirmeye ihtiyacı vardır. Zaman ayırmak zor olabilir, ancak düzenli olarak ayrılan küçük bir zaman bile çocuğun sevildiğini ve değer verildiğini hissetmesine yardımcı olabilir.

Dr.Silverman’a göre ayrılan zaman eşit olmayabilir, ancak anlamlı ve tutarlı olması gerekir. Birlikte geçirilen kesintisiz 10 dakika bile yeterli olacaktır. Uyumadan önce okunan 10 dakikalık bir kitap, birlikte yapılan bir puzzle’ın bile önemi çok fazladır. Rutin haline getirebileceğimiz aktiviteler seçmek de iyi olabilir. Eğer çocuğun düzenli hastaneye gitmesi gereken bir kardeşi varsa çocuğa da düzenli olarak yapılabilecek bir aktivite bulmak eşitliği sağlayacaktır.

Eşit destek sağlayın

Çok fazla desteğe ve cesaretlendirmeye ihtiyaç duyan özel ihtiyaçları olan bir çocuğunuz olduğunda, diğer çocuklar başarılarının hafife alındığını, mücadele eden kardeşi kadar övgü almadığını hissedebilir.

Bu yüzden, Dr. Anderson’ın dediği gibi, ‘’güneş ışığını etrafa yaymak önemlidir.’’ Diyelim ki, bir kardeşin davranışını gerçekten pekiştirmeye çalışıyorsanız, başka bir kardeşin ilgi teklifini görmezden gelmek yerine, çok geçmeden o kardeşin ne yaptığına dair olumlu bir şey arayın ve ona aynı düzeyde övgülerde bulunun. İlgiyi eşit dağıtabilmek çok önemlidir. Sadece özel gereksinimi olan çocuğan ilgi ve sevgiye ihtiyacı olmaz, diğer kardeşin de –çocuk veya ergen olması fark etmez- ilgi ve sevgiye ihtiyacı olduğunu unutmamak gerekir.

Tüm çocuklara aynı şekilde davranın

Özel ihtiyaçları olan bir çocuğa sahip ebeveynler, diğer çocukların ‘normal’  bir şekilde yetişemeyeceğinden endişe duyduğunu söylüyor. Kendilerini suçlu hissettikleri için veremedikleri ilgiyi telafi etmek adına sınır koymazlar ve istedikleri şeyi sağlarlar.

Ancak bu çocukların yine de kararlarından ve olumsuz davranışlarından sorumlu olmayı öğrenmeleri gerekir. Sınır konmayan bir çocuk yolunu bulamaz ve bocalar. Her çocuğa gelişim aşamaları dikkate alınarak sınırlar konması gerekir. Burada eşit davranılmalıdır derken konulan sınırlar yaşlarına göre değişmeliyken davranışları karşısında aldıkları olumlu ya da olumsuz sonuçlar iki çocuk içinde olması gerekiyor.